ಸೌದಿ: ಭಾರತದ ನೂತನ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ವಿಪುಲ್ ನೇಮಕ- ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್

ನವದೆಹಲಿ: ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಹಿರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ವಿಪುಲ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಸುದೀರ್ಘ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೇ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿತ್ತು.

ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು (MEA) ಜೂನ್ 2ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, 1998ರ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸೇವೆ (IFS) ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ವಿಪುಲ್ ಅವರನ್ನು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮುಂದಿನ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕತಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ನೇಮಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಭಾರತವು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ರಾಯಭಾರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಹಾಗೂ ಜೆದ್ದಾದಲ್ಲಿನ ಕಾನ್ಸುಲ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಭಾರತೀಯ ಯಾತ್ರಿಕರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳಾದ ಮಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ಮದೀನಾಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಹಜ್‌ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮನ್ವಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೌದಿಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಮಿಷನ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಬದಲಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಹಿರಿತನ (Seniority) ಹೊಂದಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ರಿಯಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೊಸ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಹಾಲಿ ರಾಯಭಾರಿಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನೇ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ವೃತ್ತಿಪರ ಐಎಫ್‌ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಲಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದೂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ, ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಮಾಜಿ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ ಅಹ್ಮದ್ ಜಾವೇದ್ ಅವರು 2016ರಿಂದ 2019ರವರೆಗೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ನೂತನ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವ
ನೂತನ ರಾಯಭಾರಿ ವಿಪುಲ್ ಅವರು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೌದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸುಹೇಲ್ ಅಜಾಝ್ ಖಾನ್ (1998 ಬ್ಯಾಚ್) ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಖಾನ್ ಅವರು, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಗಲ್ಫ್ ವಿಭಾಗದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ, ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾನ್ಸುಲ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸುದೀರ್ಘ ಗಲ್ಫ್ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಪುಲ್ ಅವರು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೇ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರುವ ಯುಎಇ (UAE) ಜೊತೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಇಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ನಡುವೆಯೂ, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬೃಹತ್ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಕಲ್ಯಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.